ตั้งชื่อไว้เท่ ๆ … ออกจะเท่เกินไปด้วยซ้ำ เพราะเอนทรี่นี้ไม่มีอะไรมากไปกว่า การรำลึกความหลัง 2 ปีกว่า ๆ ที่แล้วที่จากมอสโกไป และชีวิต 3 วันที่ได้กลัยไปดูเมืองนี้อีกครั้ง

สำหรับคนที่ยังไม่รู้… ฉันเคยใช้ชีวิตนักศึกษา 7 ปีในมอสโก เรียนจบเมื่อสองปีกว่า ๆ ที่แล้ว กลับเมืองไทย ทำงานราชการใช้ทุนอยู่ และคงจะใช้ต่อไปอีกเกือบ 12 ปี (อาเมน)

425 วัน จริง ๆ ก็ไม่แน่ใจเท่าไร แค่ตอนที่กำลังจะจรดนิ้วกับคีย์บอร์ดเกิดนึกถึงหนังเรื่อง 28 Days Later ขึ้นมาได้ เลยหยิบปฏิทิน+พาสปอร์ตมาบวกลบเลขดู คิดสะระตะแล้วมันได้ 425วัน ซึ่งด้วยความโง่เลขของฉันคงมีความผิดพลาดประมาณ +/-20 แต่ช่างมัน ไม่ได้สำคัญอะไร

โอเค เข้าเรื่อง ทริปมอสโกหนนี้ไปด้วยงานโดยแท้ ไม่ได้หวังอะไรมาก แค่อยากไปดู ไปสูดกลิ่น ไปฟังภาษารัสเซียที่ฉันรัก (ย้ำ ภาษาเท่านั้น) และถ้าดวงดีพอ ก็ว่าจะไปซื้อหนังสือภาษารัสเซียติดมือมาอ่านสักเล่ม (ซึ่งสุดท้ายก็ไม่ได้ซื้อ เพราะเวลาไม่พอ)

ท้องถนนที่คลาคล่ำไปด้วยรถในกลางกรุงมอสโก

ลงจากเครื่องบินตอนประมาณแปดโมงเช้าของวันพุธ มอสโกกับฉันอาจจะคล้ายคนรักเก่าที่ร้างรากันไปละมั้ง ฉันพยายามใจแข็ง ปากบ่นว่าเกลียดมัน เบื่อมัน ไม่เคยรักมัน แต่ก็ต้องยอมรับว่า ช่วงเวลาที่เครื่องบินเริ่มลดระดับเพื่อแตะพื้นสนามบิน Domodedovo นั้น ฉันอดที่จะตื่นเต้นกับทิวทัศน์เบื้องล่างไม่ได้ ฟ้าใส มอสโกในปลายเดือนกันยายนเป็นช่วงเวลาแห่งการร่ำลากับฤดูใบไม้ร่วง อากาศดีระยะสุดท้าย ก่อนจะเข้าสู่ช่วงเดือนตุลาคมที่ฝนตกบ่อยและอากาศหนาวขึ้น

เครื่องบินของ Qatar Airways ถึงเร็วกว่ากำหนด 30 นาทีกว่า ๆ และ ตม. เจ้าเก่า ไม้เบื่อไม้เบาของฉัน ก็ยังทำงานอย่างขยันขันแข็งเช่นเดิม เคาน์เตอร์ ตม. ที่เรียงรายกันกว่า 10 ช่องเปิดบริการแค่ช่องเดียว แต่คราวนี้ฉันมามาดใหม่แล้วย่ะ เดินปราด ควักพาสปอร์ตแดงขึ้นมาเจรจาหาช่องด่วน (ลัดคิว) ทันที อ้าว ไม่ได้ทำเบ่งนะ แต่เป็นหน้าที่ของเลขาฯ คณะ (หรือเรียกสั้น ๆ ว่า “เบ๊”) ที่ต้องอำนวยความสะดวกให้แก่เจ้านายของตน ซึ่งก็ได้รับการสนองอย่างดีจากเจ้าหน้าที่ โอเคๆ ไม่เสียหลาย ๆ

พี่จากสถานทูตมารอรับแต่เช้า ออกมาข้างนอกเจอกับอากาศเย็นสบาย อา….. คิดถึงจัง เออ ยอมรับก็ได้วะ คิดถึงแกว่ะ มอสโก

จากสนามบิน Domodedovo เข้าเมืองในเวลา rush hours เช่นนี้ ใช้เวลา 2-3 ชั่วโมง ฉันเลยได้นั่งดูวิวริมทาง (ซึ่งจริง ๆ ก็มีแต่รถ รถ และรถ) จนเต็มอิ่ม ข้อสังเกตอย่างแรกเกี่ยวกับความเปลี่ยนแปลงของมอสโก คือ รถดูใหม่ขึ้น มีสกุลรุนชาติยิ่งขึ้น จากเดิมตอนที่ฉันอยู่ รถในท้องถนนกรุงมอสโก 70% เป็นรถรัสเซีย อาทิ Lada Volga รวมถึงยี่ห้อแปลก ๆ อย่าง Skoda (เช็ค) ฯลฯ ณ บัดนาว ถนนมอสโกโดนรถญี่ปุ่นเหยี่ยบย่ำมากขึ้น สภาพรถพอจะพาไปวัดตอนสาย ๆ ได้ จากเดิมที่โส (โครก) ทั้งคัน…ยกเว้นที่เปิดประตู

และเมื่อเข้าสู่ตัวเมือง ซึ่งไม่ได้เปลี่ยนไปมากเท่าไร (ก็แหงละ แค่สองปีกว่านะยะ) แต่ฉันกลับรู้สึกถึงกลิ่นอายของทุนนิยมที่เพิ่มขึ้น มอสโกไม่ใช่เมืองเห่ย ๆ ครึ ๆ อย่างตอนที่ฉันเพิ่งย่างกรายเข้ามาเมื่อเกือบสิบปีที่แล้วอีกต่อไป

เข้าพักที่โรงแรม Kempinski Baltschug ซึ่งเป็นโรงแรม 5 ดาวริมแม่น้ำมัสควา (Moskva) ซึ่งตรงข้ามแม่น้ำเป็นวิหารเซนต์บาซิล (โบสถ์ทรงหัวหอมหลากสี) พระราชวังเครมลิน และจตุรัสแดง ทำเลทองของกรุงมอสโกเชียวล่ะ

ตึกหน้าตาบ้าน ๆ นี่แหละ คือโรงแรม 5 ดาวอันดับต้น ๆ ของมอสโก

มาถึงโรงแรมฉันก็ทำหน้าที่เบ๊สารพัดประโยชน์อย่างไม่ย่อท้อ จนแทบไม่ได้คิดอะไรเรื่อยเปื่อย นี่เป็นทริปแรกที่ฉันเดินทางด้วยเหตุผลทางราชการเลยกล้า ๆ กลัว ๆ + เก้ ๆ กัง ๆ พอสมควร อาจจะโชคดีที่มอสโกเป็นที่หมายแรกในหน้าที่การงานของฉัน เพราะฉันเคยคุ้นกับมันอยู่แล้ว ไม่มีอุปสรรคทางภาษา… ตรงกันข้าม ฉันมั่นใจเวลาพูดภาษารัสเซียมากกว่าภาษาอังกฤษด้วยซ้ำ

ขอเว้นช่วงเวลาที่ทำงานไปละกันนะ เอาเป็นว่า งานก็ผ่านพ้นไป ตอนเย็นมีการกินเลี้ยง 1 มื้อ อาหารจอร์เจี้ยนอร่อยหลาย เสียดายว่า ด้วยความเครียดสะสมจากงานหรือเหนื่อยเกินไม่ทราบ กินไม่ค่อยจะลง ทั้งชาร์ชลึก ฮาร์ชาปูรี แสนจะอร่อย แต่ก็ไม่สามารถสวาปามได้ดั่งใจ แถมยังลืมถ่ายรูปอาหารเก็บไว้ในคอลเล็คชั่น (ที่ฉันเพียรสะสมมาหลายปี) อย่างน่าเสียดาย ไม่เป็นไร เดี๋ยวได้ไปอีกค่อยถ่ายแก้ตัวละกัน

ตัดกลับมาที่ช่วงเช้าของวันสุดท้าย คืนก่อนหน้าฉันวางแผนไว้ว่าจะตื่นสัก 6 โมงครึ่ง เพื่อแว่บไปร้านหนังสือ โฉบเอาหนังสือมาสักเล่มสองเล่มให้หายคิดถึง และเช้าวันสุดท้ายในมอสโก ฉันก็ตื่นขึ้นมาตั้งแต่ 6 โมงนิด ๆ เร็วกว่านาฬิกาปลุกด้วยซ้ำ สภาพนี่ทรุดโทรมมาก แต่ก็เพียรบอกตัวเองว่า ไม่ได้มาบ่อย ๆ นะเฟ้ย ทนสักเช้าวันนึงมันจะอะไรนักหนา ว่าแล้วก็ลุกขึ้นมาได้

แต่สำหรับผู้หญิงคนหนึ่ง การตื่นเช้าไม่ใช่คำตอบสุดท้าย เพราะคุณเธอยังต้องอาบน้ำ ประทินผิว โบ๊ะหน้า ปะแป้ง แต่งตัว หลังจากนั้นคุณเธอ…ในฐานะเบ๊ของคณะ…ยังต้องนั่งเก็บของเตรียมเดินทางกลับ สรุปยอดเงิน รวมรวมใบเสร็จ เช็คเอาท์กับโรงแรม ฯลฯ และเมื่อคุณเธอนวยนาดไปรับประทานอาหารเช้า และคุณเธอเจอกับคณะย่อยอีกกลุ่มที่มาด้วยกัน ก็ต้องจัดการกับเอกสารต่าง ๆ ให้เรียบร้อยอีก

ดังนั้น เมื่อคุณเธอ หรือ เบ๊ นั่งลงกินข้าวเช้าได้ ก็ปาเข้าไป 8 โมงแล้ว คุณเบ๊เลยเกิดอาการทอดถอนใจ เออวะ หนังสือซื้อไปก็ไม่มีเวลาอ่านหรอก ไอ้สิบยี่สิบเล่มทั้งหลายที่หอบหิ้วมาตั้งแต่สองปีกว่า หล่อนอ่านไปได้กี่หน้ากันเชียวยะ อย่ากระนั้นเลย นั่งลงปล่อยอารมณ์เรื่อยเปื่อย แล้วเพลิดเพลินกับอาหารมื้อสุดท้ายของหล่อนไปเถอะย่ะ

The Last Breakfast ธรรมดา ๆ แต่อุดมด้วยคุณค่าทางอาหาร

ถึงเวลาบนโต๊ะอาหารเช้าครั้งนี้จะเพียงสั้น ๆ แต่ก็เป็นช่วงเวลาที่ดีที่สุดของทริปนี้เลยก็ว่าได้ เป็นครั้งแรกตั้งแต่เริ่มเดินทางที่ฉันได้อยู่กับตัวเอง Me, myself and … อาหารเช้า..มั้ง มองจากหน้าต่างห้องอาหารของโรงแรม เห็นวิหารเซนต์เบซิลราง ๆ อากาศเช้านี้ไม่สดใสเท่าใดนัก ครึ้ม ๆ เล็กน้อย ตรงใจเป็นที่สุด

คิดถึงงานที่เพิ่งผ่านไป คิดถึงสิ่งที่จะต้องดำเนินการต่อ รายงานผล เคลียร์เงิน ฯลฯ โอเค พอแล้วสำหรับงาน ทีนี้ มานึกถึงอดีต ปัจจุบัน และอนาคตบ้าง 7 ปีในมอสโกส่งผลอย่างไรต่อตัวฉัน สองปีกว่า ๆ ที่เรียนจบ ทำงาน เกิดอะไรขึ้นบ้าง และฉันควรจะทำอย่างไรต่อไป ก็ไม่เชิงว่าได้รับคำตอบอะไรแน่นอน เพียงแต่มันสงบดี ไม่รู้สิ ฉันก็แค่ยักไหล่ แล้วมีชีวิตต่อไปให้ดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ พยายามมีสติให้มากขึ้น และไม่เสียใจกับสิ่งที่ได้เกิดขึ้นแล้ว

คงจะพอแล้ว ว่าแล้วก็เคี้ยวตุ้ย ๆ ต่อ

วิหารเซนต์บาซิล จากหน้าต่างห้องอาหารในโรงแรม

หลังจากนั้น ฉันก็กลับสู่โหมด “เบ๊” อีกครั้ง คณะของเรามีเวลาช่วงเช้าก่อนจะต้องไปสนามบินเพื่อเดินทางกลับ เลยพาเจ้านายทั้งหลายข้ามสะพานจากโรงแรมไปเบิ่งจตุรัสแดง ซึ่งเป็นทัวร์แบบแพ็คเกจ ต้องได้เบิ่งทุกที่ไม่ว่าจะอยากไม่อยากก็ตาม ได้แก่ จตุรัสแดง (ซึ่งคนที่ดูบ่อย ๆ ก็ไม่ค่อยรู้สึกตระการตาเท่าไรหรอก) วิหารเซนต์เบซิล (ซึ่งดูจากข้างนอกสวยกว่าข้างใน) พระราชวังเครมลิน (เฉพาะจากด้านนอกเท่านั้น อยากเข้าไป โน่น ไปต่อคิวซื้อตั๋วเลย) ห้างสรรพสินค้า GUM หรือที่มาจากชื่อเต็มว่า State Universal Magazin  (ได้แต่เดินดูน่ะ ซื้อไม่ลงหรอก แพง!) และที่ตั้งศพสต๊าฟของเลนิน (เห็นแต่ข้างนอกนะ ข้างในไม่ได้เปิดกันทุกวัน) ซึ่ง 5 อย่างนี้ คุณดูได้ด้วยเวลาตั้งแต่ 1 ชั่วโมง (ชะโงกทัวร์) จนถึง 1 วัน (ถ้าเข้าไปข้างใน) และสำหรับคนที่อยู่มอสโกเกิน 2 ปีขึ้นไป ส่วนมากก็เดินกันจนจำได้ขึ้นใจแล้ว โดยเฉพาะคนที่รับจ๊อบพิเศษพาทัวร์เที่ยว โฮ้ยยยย ดูจนฝันร้ายเลยมั้งนั่น

สำหรับฉันยังไม่ถึงกับเอียนกับแพ็คเกจทัวร์นี้เท่าไร อากาศเย็น ๆ เดินสบาย ๆ แค่คอยดูแลเจ้านายไม่ให้แตกแถวกันไปไกล เจออะไรพอจะรู้เกร็ดเล็กเกร็ดน้อยก็เล่าให้ฟังพอเป็นน้ำจิ้ม ส่วนมากก็จะประมาณ

“อ่ะค่า รูปปั้นนี้นะคะ เป็นรูปปั้นของเจ้าชาย… (ละชื่อไว้ จำไม่ได้) กับนาย…. (ชำเลืองไปเจอชื่อบนฐานพอดี รอดละตู) สร้างขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์ในการเอาชนะสงคราม…. อะไรสักสงครามอ่ะค่ะ หนูก็จำไม่ได้ค่า ในปี …. (อันนี้มีบอกที่ฐานรูปปั้นฮ่ะ สบาย) ค่า”

“ส่วนวิหารเซนต์บาซิลนี่นะค้า สร้างขึ้นในโอกาสที่อาณาจักรรุสก์ มีชัยชนะในสงคราม … (ละไว้ จำไม่ได้) ค่า สถาปัตยกรรมมีกลิ่นอายของแขกผสมค่า จะเห็นจากรูปทรงหัวหอมที่โด่งดังนะค๊า แล้วยังมีตำนานเล่ากันด้วยว่า บุคคลที่สร้างวิหารนี้ขึ้นมา (จำไม่ได้หรอกว่าชื่ออะไร มาจากไหน) พอสร้างเสร็จก็โดนพระเจ้าอีวานจอมโหด หรือ Ivan the Terrible (ตานี่จำแม่น เพราะชื่อมันพิลึก) ทำให้ตาบอดค่า เพราะกลัวจะสร้างอะไรที่มันสวยกว่าค่า”

ก็ไกด์มือสมัครเล่นอ่ะนะ สอบประวัติศาสตร์ได้ A ก็จริง แต่ความจำสั้น สอบเสร็จก็คืนครูบาอาจารย์ไปหลายอยู่

วิหารเซนต์บาซิล คู่กับป้อมริมของกำแพงของเครมลิน เป็นมุมที่โหลน้อยหน่อยเลยยอมกดชัตเตอร์

เจ้านายอิฉันไม่เคยมามอสโกกันทั้งสองคน เลยตื่นตาตื่นใจ ชักรูปกันสนุกสนาน ส่วนอิฉันเองนั่งหาวหวอด ๆ อ่ะ ล้อเล่น ก็เดินดูอะไรเรื่อยเปื่อยน่ะ เพลินไปอีกแบบ เช้าแบบนี้ก็เริ่มมีคนมาเดินกันพอสมควรอยู่ ส่วนมาเป็นคนรัสเซียที่มาจากเมืองอื่นที่คงเป็นนักท่องเที่ยวเช่นกัน อย่าลืมว่า รัสเซียเป็นประเทศที่มีเนื้อที่กว้างใหญ่ที่สุดในโลก คิดง่าย ๆ จากเมืองวลาดิวอสต็อกที่อยู่ทางตะวันออกไกล ใกล้กับญี่ปุ่น บินมามอสโกใช้เวลากว่า 9 ชั่วโมง พอ ๆ กับเส้นทางมอสโก-กรุงเทพฯ ดังนั้น จึงมีคนรัสเซียอีกเป็นจำนวนไม่น้อยที่ยังไม่เคยมามอสโก

เมื่อเจ้านายเริ่มเอ้อระเหย อิฉันก็สวมวิญญาณไกด์จำเป็น ค่อยเร่งให้ไปต่อ ไม่ยังงั้นเราจะเดินชมเครมลินกันไม่ทัน แต่พอไปถึงหน้าช่องขายตั๋วเข้าเครมลิน เวลาก็ล่วงเลยไป 10 โมงครึ่งกว่า ๆ แล้ว คิวรอซื้อตั๋วก็ยาว คิวรอเข้าไปชมก็ยาว ข้างในก็มีอะไรให้ดูเยอะแยะตาแป๊ะก่าย คณะจึงได้ข้อสรุปว่า “ไม่ต้องดู เบิ่งมันด้านนอก พอ!” ว่าแล้วก็เดินกลับไปดูร้านขายของที่ระลึกกันดีกว่า ชะเอิงเอย

จตุรัสแดงในมุมเหงา ๆ (หรือว่าโหด ๆ หว่า??)

ได้จับจ่ายให้กระเป๋ามันเบาลงหน่อยแล้ว ก็ถึงฤกษ์ของ GUM ซึ่งฉันเก็บเอาไว้เป็นที่สุดท้าย จะได้เดินตัดผ่านห้างยาวไปออกตรงทางออกด้านใกล้ ๆ กับสะพาน เพื่อเดินกลับโรงแรม ไอ้ห้างกูมเนี่ย มองเผิน ๆ ครั้งแรกมันก็โอ่อ่าดีหรอก แต่สำหรับคนที่เคยใช้ชีวิตที่นี่แล้ว มันเป็นห้างที่ไร้ประโยชน์มาก เพราะของราคาสูงลิบลิ่ว มีไว้ให้พวก Oligarchy หรือเศรษฐีใหม่รัสเซีย ที่รวยล้นฟ้าจนไม่รู้จะใช้เงินยังไง ได้จับจ่ายใช้สอยเท่านั้นแหละ อยู่รัสเซียมาหลายปี ฉันเคยซื้อของที่นี่ไม่เกิน 3 ครั้ง (ถ้าไม่นับของกิน เพราะชั้นบนมี fast food อยู่ มานั่งกินเล่นให้อารมณ์ไฮโซแบบประหยัดดี) แต่ที่ฉันชอบเกี่ยวกับห้างกูม ก็คือนิทรรศการชั่วคราวทั้งหลายที่ผลัดเปลี่ยนกันตลอดเวลา ยิ่งช่วงคริสต์มาส-ปีใหม่ จะมีต้นคริสต์มาสใหญ่ใจกลางห้าง ทางเดินตกแต่งตุ๊กตา ต้นไม้ ฯลฯ น่ารัก ๆ เหมาะแก่การถ่ายรูปเป็นอย่างยิ่ง

เจ้านายเบิ่งห้างกูมแล้วก็ชื่นชมในความงามกันเจ้าค่ะ มีบันไตเลื่อน มีร้านไฮโซ ๆ เยอะแยะ ฉันเลยสวมบทไกด์เถื่อน เล่าอดีตของห้างกูมที่แต่ก่อนเก่า ๆ ทึม ๆ ของก็ไม่ค่อยจะมีอะไรเท่าไรขาย จนบูรณะปรับปรุงเสียสวยงามอย่างทุกวันนี้ เวลามีจำกัดจึงเดินชมเฉพาะชั้นแรก หลังจากนั้นก็เดินกลับโรงแรมเตรียมตัวเดินทางกลับเมืองไทยกัน

ตอนที่ไปมีการจัดแสดงเสื้อผ้าเด็กจากดีไซน์เนอร์ชื่อดัง น่ารักมาก

อากาศเริ่มครึ้มขึ้นจนคล้ายว่าฝนจะตก ขึ้นรถเตรียมไปสนามบิน ฉันมองถนนรถราติดขัด ตาจะหลับมิหลับแหล่ แต่โดยที่นั่งคู่กับคนขับชาวรัสเซียที่ช่างพูด เลยคุยกันมาตลอดทาง ฉันชอบคุยกับผู้คนในมอสโกนะ รัสเซียจะจนหรือตกต่ำสักเท่าใด สิ่งที่ยังมีคุณภาพก็ชื่อประชากร ซึ่งอ่านออกเขียนได้ร้อยละ 99 และไม่ใช่แค่นั้น คนรัสเซียจำนวนมากยังรักการอ่านเป็นชีวิตจิตใจ ถ้าได้ลงรถไฟใต้ดินจะเห็นว่า บางคนแก่จนใส่แว่นหนาเตอะ บางคนยืนโหนรถ บางคนขึ้นมานั่งแค่ 2-3 ป้าย แต่ก็ยังกางหนังสืออ่านอย่างไม่ย่อท้อ และที่ฉันชื่นชมคนที่นี่อีกอย่าง คือช่างติดตามข่าว และพูดจากันรู้เรื่องเกี่ยวกับเหตุการณ์ต่าง ๆ ตลอดทริปนี้ฉันแทบไม่มีเวลาทำอะไร ได้อัพเดตข้อมูลข่าวสารก็จากอีตาคนขับรถนี่แหละ ประมาณว่า ตอนนี้มอสโกมีประชากรเท่าไร ภาษีรถยนต์เท่าไรแล้ว ทำไมรถญี่ปุ่นถึงมาแรง ฯลฯ และที่สำคัญ ได้ใช้ภาษารัสเซียที่ฉันรักน่ะสิ

แต่ตลกตาคนขับ มาถามว่า คณะของเราจะเดินทางกลับโดยเครื่องบินส่วนตัวหรือเปล่า น่านนนน สมกับโครงการที่เราเดินทางมาเลย

ก็…. “โครงการส่งเสริมและฟื้นฟูภาพลักษณ์ประเทศ” …ไง

แหม ฉันน่าจะอำตานี่ต่อนะ ประมาณว่า “เดินทางโดยเครื่องบินส่วนตัวฮ่ะ ไปราชการต่อที่อัลมาตีนะฮ้า แล้วก็ทัชเคนท์ ดูชานเบ เข้าไปอิสลามาบัด จบที่ย่างกุ้งน่ะฮ่ะ”

แต่ก็ได้แต่ทำหน้าแหะๆ แล้วก็บอกว่า “ฉันขึ้นเครื่องบินพาณิชย์กลับประเทศน่ะเธอ”

รอขึ้นเครื่องที่สนามบิน Domodedovo

ภาพสุดท้ายในรัสเซีย นั่งดูจากหน้าต่างเครื่องบินแล้วแอบเหงา

 

ภาพประกอบไม่เกี่ยวกับเนื้อหา และขออภัยที่ไม่สามารถให้เครดิตได้ เนื่องจากไม่ทราบว่าใครเป็นผู้ถ่าย

วันนี้ขอแปลงร่างจากหอดูดาวมาเป็นไทม์แมชชีน ย้อนเวลาไปคิดถึงสมัยเรียนอยู่ที่มอสโกสักครู่
ไปเรียนที่มอสโกตั้งแต่ปี 1999 ตอนนั้นรัสเซียเพิ่งผ่านพ้นวิกฤตเศรษฐกิจไปได้หมาด ๆ บ้านเมืองสะบักสะบอมจากความพ่ายแพ้ในสงครามเย็นเมื่อต้นทศวรรษที่ 90 ความเป็นอยู่ยากลำบาก สภาพอากาศหนาวเหน็บ มอสโกตอนนั้นสีเทาทะมึน ๆ
โดยเฉพาะสำหรับคนที่มาจากเมืองร้อนแดดส่องทั้งปี ตอนแรกที่ไปถึงตอนเดือนสิงหามอสโกก็ยังหน้าตารับแขกอยู่ อากาศเย็นสบายพอใส่เสื้อหนาวทำเท่ได้ ตึกรามกว้างขวางงดงามตามสถาปัตยกรรมยุคเก่า ไปถึงตอนวัยกะเตาะสดใสซาบซ่า ด้วยความกระตือรือร้นเลยเห็นอะไรสวยงามไปหมด

พออยู่ไปสักพักถึงเห็นว่าชีวิตที่นี่มันต่างกันโดยสิ้นเชิง จะซื้อของในร้านขายของต้องเกาะเคาน์เตอร์จ้องสินค้าบนหิ้ง พอตัดสินใจได้ถึงไปจ่ายเงินตามราคาที่ติดไว้ ได้บิลมาค่อยเอาไปให้พนักงานหยิบให้ ไอ้จะให้เหมือนซูเปอร์บ้านเราเดินเลือกสินค้าตามชอบใจน่ะไม่มี ซื้อเสร็จไม่มีถุงแถมให้ ต้องซื้อไม่ก็ยืดอกพกถุงมาเอง

ที่นี่ไม่มีสะพานลอย จะข้ามถนนต้องลอดใต้ดินแทน อาจจะเพราะอากาศมันหนาว ตามถนนไม่มีรถแท๊กซี่ อยากนั่งแท๊กซี่ก็นี่เลย ยืนโบกเองข้างถนน ใครใคร่จอดก็จอด รถคนขับธรรมดาอย่างเรา ๆ ท่าน ๆ ที่เกิดอยากหาลำไพ่พิเศษนี่แหละ บอกสถานที่ต่อรองราคากัน ถ้าโอเคก็ปายยยย โนเคก็โบกต่อไป

ที่นี่ไม่มีรถเข็นขายของข้างถนน ไม่มีโต้รุ่ง ถ้าเกิดหิวขึ้นมาตอนเที่ยงคืนก็จงต้มมาม่าที่มีอยู่ไป อาหารก็แพง ร้านไทยมีอยู่ทั้งเมืองไม่ถึง 5 ร้าน ราคาสำหรับชนชั้นเศรษฐีเท่านั้น จำได้ว่าไปหุงข้าวทำกับข้าวเป็นก็ตอนนี้เอง เสียหม้อไปสองสามใบสังเวยความไม่รู้ ยังดีที่ไม่ได้เผาห้องครัวหอไปด้วย

แล้วพอเรียนรู้ชีวิตได้สักพัก ก็ย่างเข้าเตือนพฤศจิกายน ท้องฟ้าเริ่มหม่น ฝนตกบ่อย หนาว พระอาทิตย์เยี่ยมหน้ามาให้ชมน้อยลงทุกที อากาศยังงี้เรียกอีกชื่อว่า “อากาศพาคิดถึงบ้าน” ยิ่งมอสโกเป็นเมืองที่มีคนต่างชาติต่างเมืองเข้ามาใช้ชีวิตมหาศาล ทั้งคนรัสเซียจากเมืองอื่นที่มาหางานทำ คนจากรัฐที่แตกมาจากสหภาพโซเวียต นักศึกษาที่มาเรียนต่อ คนต่างชาติที่มาทำงาน ฯลฯ ทำให้ความหม่นหมองยิ่งทวีคูณ

ฝนตอนต้นเดือนพฤศจิกายนทำให้หนาวแบบยะเยือก ท้องถนนเฉอะแฉะ วัยกะเตาะยังอดเหงาไม่ได้ แต่ก็แค่ชั่วครั้งชั่วคราว คิดถึงบ้านพอเป็นกระสัย เอาไว้เป็นข้ออ้างในการแอบดื่มไวน์เคล้าน้ำตาคนเดียว

นึกแล้วก็ขำ ตอนที่ซื้อเหล้ามากินเองครั้งแรกยังไม่รู้ประสีประสา เดินไปร้านขายของธรรมดาจิ้มเอาไวน์มาขวดนึง (ที่รัสเซียเหล้าถูกมาก ไวน์มีตั้งแต่ราคา 70 รูเบิ้ล ประมาณ 100 บาทเอง) ซื้อจากร้านตรงข้ามหอแค่ 5 นาที เพื่อมานั่งกรึ่มคนเดียวในห้องตอนกำลังคิดถึงบ้านสุด ๆ ด้วยความไร้เดียงสาเลยไม่รู้วิธีเปิดจุกขวดไวน์ นั่งเอาปากกางัดจุกก๊อกจนทำปากกาเจ๊งไปแท่งนึงก็แล้ว เกิดปิ๊งไอเดียเอาตะเกียบข้างนึงมากดจุกขวดจนมันหลุดเข้าไปในขวดถึงได้กิน คืนแรกที่นั่งเมาคนเดียว ปิดไฟแล้วจุดเทียนให้ห้องมันสีส้ม ๆ สลัว ๆ นั่งมองท้องฟ้าไป จิบไป มองท้องฟ้าไป จิบไป น้ำตาไม่ยักไหล ในใจมันมีแต่ความเหงา แต่ก็ไม่ต้องการใครมาอยู่เป็นเพื่อน พอเริ่มกรึ่มได้ที่ก็งัดเอาสมุดบันทึกมาเขียนๆๆๆๆๆๆ พอดื่มได้ครึ่งขวดก็ยอมแพ้ไปซบอกเตียง รู้สึกอบอุ่นอย่างประหลาด

ก็เลยชอบกินเหล้าวงเล็กมาตั้งแต่นั้น ไม่ชอบกินเหล้านอกบ้าน ไม่ชอบกินเหล้ากับคนแปลกหน้า กินแต่กับคนกันเอง เอาให้เมาพอประมาณจะได้คุยกันสนุก ยิ่งกรึ่มเท่าไรภาษารัสเซียก็จะออกมาคล่องแคล่วราวกับคนละคน วิชาการดื่มเป็นวิชาพิเศษที่ได้ร่ำเรียนมาในรัสเซีย เป็นวิชาชีพที่ใช้ได้ในชีวิตจริงและทำให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ กำจัดความเครียดหลังสอบก็ได้ สะกิดต่อมช่างพูดก็ได้อีกเช่นกัน

นอกจากนี้ ยังทำให้ร่างกายอบอุ่น สำหรับคนที่ไม่มีคนใกล้ชิดไว้กุมมือ หุหุ

วันนี้คิดถึงแค่นี้ก่อน เอาให้จิตใจพอเป็นสีฟ้าอ่อน ๆ

“Some people are addicted to tobacco, some, God forgive us, to drugs, and some to money. Some say the worst addiction is to power. I have never felt that, and I have never been addicted to anything,”.

Vladimir Putin, President of the Russian Federation
in the annual Press-conference, 14 Feb 2008

จากความเหนื่อยหน่ายในการเมืองน้ำเน่าบ้านเรา หันไปมองรัสเซียตามหน้าที่รับผิดชอบ ก็ได้เห็นอะไรที่น่ายินดีแทนอยู่เหมือนกัน

การเมืองรัสเซียคงไม่ได้ดีเด่เลิศเลอนัก แต่อย่างน้อยชาวรัสเซียก็มีผู้นำที่พอจะนับถือได้แบบไม่ตะขิดตะขวงใจนัก ผู้นำคนนี้ขึ้นมาสู่อำนาจโดยสืบทอดมาจากผู้นำคนก่อน บางทีก็ใช้วิธีไม่ค่อยเป็นประชาธิปไตย กวาดล้างผู้ต่อต้านอย่างรุนแรงจนโดนชาติตะวันตกประณามเป็นประจำ แถมช่วงหลัง ๆ ก็มีนโยบายต่างประเทศแข็งกร้าวขึ้นเรื่อย ๆ

แต่ผู้นำคนเดียวกันนี้ สามารถทำให้เศรษฐกิจของประเทศฟื้นตัวได้ จนในปี 2007 มีอัตราการเจริญเติบโตถึงร้อยละ 7.4-8% กู้ความน่าเชื่อถือของประเทศ ใช้ทรัพยากรที่ตนมีล้นเหลือมาเป็นเครื่องต่อรองในเวทีระหว่างประเทศ จนสามารถพลิกให้ประเทศที่แตกสลายและเป็นผู้แพ้สงครามเย็นเมื่อต้นทศวรรษที่ 90 กลับมามีอิทธิพลในโลกได้อีกครั้ง

และสำหรับชนชาติรัสเซียที่มีประวัติศาสตร์การเป็นมหาอำนาจมาโดยตลอด (นับจากปัจจัยในด้านกำลังพลทางทหาร ทรัพยากรมนุษย์ และบทบาทกับอิทธิพลในการต่อรองกับประเทศอื่น) เหตุการณ์ในช่วงปลายทศวรรษที่ 80 – ต้นทศวรรษที่ 90 ถือเป็นช่วงเวลาที่ทำให้ชาวรัสเซียสูญเสียความมั่นใจในตัวเองไปมหาศาล ยิ่งต่อมาเกิดวิกฤตทั้งทางการเมืองและเศรษฐกิจ ระบบความเป็นอยู่ที่เปลี่ยนจากคอมมิวนิสต์เป็นทุนนิยมอย่างรวดเร็วจนตั้งตัวไม่ติด ยิ่งทำให้ประชาชนอยู่ในสภาพสิ้นหวัง ในช่วงครึ่งแรกของทศวรรษที่ 90 รัสเซียเป็นประเทศที่มีอัตราการฆ่าตัวตายและอาชญากรรมสูงพอสมควรเลย

แต่ในที่สุด รัสเซียก็กลับมาผงาดอีกครั้ง ภายใต้การปกครองที่ต่อเนื่องมา 8 ปีของผู้นำคนนี้ วลาดิเมียร์ ปูติน

ทั้งหมดที่เขียนมา อาจจะฟังดูโปรปูตินไปสักหน่อย แต่เชื่อว่ามีคนรัสเซียเกินครึ่งที่คิดอย่างนี้ (เรตติ้งความนิยมของประชาชนรัสเซียในตัวปูตินสูงกว่า 70%)  เชื่อไหมว่า ในห้องทำงานคนรัสเซียก็นิยมแปะรูปพี่ปูฯ (ติน) ไว้เหมือนกัน

และไม่นานมานี้ ปูตินก็ได้ออกมาแถลงความสำเร็จในช่วงเวลาที่เขาปกครองรัสเซียมา 2 ครั้งด้วยกัน ครั้งแรกเป็นการแถลงการณ์ต่อ State Council เกี่ยวกับยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศจนถึงปี 2020 และครั้งล่าสุดในวันนี้ เป็นการแถลงต่อหน้าสื่อมวลชนประจำปี ซึ่งคงเป็นครั้งสุดท้ายในฐานะประธานาธิบดี เนื่องจากวาระการเป็นประธานาธิบดีของปูตินจะสิ้นสุดลงในเดือน มี.ค. นี้ และเขาไม่สามารถดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีต่อได้อีกแล้ว เพราะขัดต่อรัฐธรรมนูญที่ว่าประธานาธิบดีไม่สามารถดำรงตำแหน่ง 2 สมัยติดกันได้ (วลีที่ยกมา quote ด้านบนก็คือคำตอบต่อคำถามที่ว่า ปูตินคิดจะเป็นประธานาธิบดีต่อไปหรือไม่)

ความประทับใจของเราอยู่ที่การได้ยินผู้นำประเทศกล่าวออกมาอย่างมั่นใจถึงผลสำเร็จที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ตนบริหารประเทศอยู่ ซึ่งมันค่อนข้างจะขาด…หรือไม่มีในประเทศของเรา ผู้นำของเราพูดกันเก่งแต่ตอนก่อนเลือกตั้ง วาดนโยบายสวยงามให้คนเดินดินฝันหวาน แล้วพอเข้าสู่ตำแหน่งก็บินไปเสวยสุขบนวิมานกันเอง ปล่อยให้คนเดินดินย่ำต๊อกดมน้ำครำกันต่อไป

ความประทับใจของเราอยู่ที่การที่ผู้นำแถลงความสำเร็จของตนในการบริหารประเทศ แล้วประชาชนคนฟังก็คล้อยตาม เกิดความฮึกเหิมยินดีกับประเทศของตนที่พัฒนาขึ้นไป ๆ ซึ่งเป็นอะไรที่เราไม่เคยรู้สึกกับผู้นำของเราเอง ยิ่งผู้นำเจ้าของไร่ชมพู่คนปัจจุบันแล้ว ไม่เคยฟังทั่นพูดได้เกิน 2 นาทีโดยไม่แสดงอาการ (คงไม่ต้องเล่าละเอียดว่าอาการอย่างไร มันไม่ค่อยเหมาะสมเท่าไร)

วันนี้พอเท่านี้ก่อน ขอลา

With Whom Will President Putin Work Now? 
บทความจาก นสพ. Izvestiya วันที่ 3 ต.ค. 2550
โดย Yekaterina Grigoryeva, Vladimir Prokhorov และ Georgiy Ilyichev

หลังจากประธานาธิบดีปูตินได้ประกาศว่าเขาจะลงสมัครรับเลือกตั้งเข้าสภาดูมาในเดือน ธ.ค. โดยจะเป็นเบอร์หนึ่งของปาร์ตี้ลิสต์ของพรรค United Russia พรรคใหญ่ที่กุมเสียงข้างมากในสภาดูมาขณะนี้มีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ออกมามากมายเกี่ยวกับแผนการในการครองอำนาจของปูตินในอนาคต บทความนี้เป็นหนึ่งในความพยายามตอบคำถามหลัก ๆ 4 ข้อ ดังต่อไปนี้

1. ใครจะได้รับเลือกตั้งเข้าสู่ดูมา?

สำหรับพรรค United Russia ก็ค่อนข้างแน่นอนแล้วว่าจะได้รับเสียงข้างมาก ส่วนพรรค Fair Russia  ซึ่งได้รับผลกระทบจากการตัดสินใจของปูตินมากที่สุด สูญเสียสถานะความเป็นพรรคที่สนับสนุนประธานาธิบดี เพราะปูตินแสดงให้เห็นแล้วว่าไม่ต้องการการสนับสนุนนั้นอีกต่อไป

ส่วนพรรค LDPR (Liberal Democratic Party of Russia) และ KPRF (Communist Party of the Russian Federation) นั้นมีเสียงสนับสนุนที่ค่อนข้างจะมั่นคง จึงสามารถรับความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นได้อย่างไม่รู้สึกอะไรนัก และสุดท้าย พรรคฝ่ายขวา ซึ่งคาดว่าจะมีโอกาสน้อยลงอีก เพราะเสียงสนับสนุนส่วนหนึ่งคงจะเปลี่ยนไปลงคะแนนให้พรรคที่ปูตินสังกัดอยู่

2. ความสำคัญของการเลือกตั้งเข้าสู่สภาดูมา?

การที่ประธานาธิบดีปูตินประกาศว่าจะเป็นผู้นำในบัญชีรายชื่อของพรรค United Russia เป็นการส่งสัญญาณว่าเขาอาจจะเป็นนายกรัฐมนตรี และยังเป็นเสมือนการอธิบายว่า จะไม่มีการเปลี่ยนแปลงใหญ่ ๆ ใด ๆ ขึ้น (ในด้านนโยบายของรัฐบาลต่อไป) ซึ่งสัญญาณทั้งหมดนี้อาจจะทำให้ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งหลายคนคิดว่า ไม่จำเป็นต้องไปออกเสียงในวันที่ 2 ธ.ค. แทนที่จะไปเลือกตั้งก็น่าจะออกไปหาซื้อของเตรียมฉลองปีใหม่ดีกว่า* เพราะฉะนั้น จะเกิดการต่อสู้ครั้งใหญ่ระหว่างฝ่ายที่สนับสนุนและฝ่ายต่อต้าน United Russia เพื่อเพิ่มจำนวนผู้ไปใช้สิทธิ์เลือกตั้ง สำหรับฝ่ายตรงข้ามของพรรค United Russia การที่มีจำนวนผู้ไปใช้สิทธิ์มากขึ้นจะช่วยเพิ่มโอกาสที่เสียงของผู้ที่ไม่เห็นด้วยกับพรรค United Russia ที่ชอบนอนหลับทับสิทธิ์จะเพิ่มขึ้น ถ้าสามารถกระตุ้นบุคคลเหล่านี้ให้ออกมาใช้เสียงได้ ก็จะไปเพิ่มเสียงที่ไม่สนับสนุนพรรค United Russia

3. ประธานาธิบดีในอนาคตควรเป็นเช่นไร?

ในระหว่างการประกาศความเป็นไปได้ในการเป็นนายกรัฐมนตรีคนต่อไป ปูตินได้วางเงื่อนไขไว้สองข้อ ข้อแรกคือชัยชนะของพรรค United Russia ในการเลือกตั้งเดือน ธ.ค. นี้ และข้อที่สอง ประธานาธิบดีที่มีความสามารถคนใหม่ในเดือนมี.ค. 2008 อย่างไรก็ดี ข้อแม้สำคัญที่ประธานาธิบดีคนใหม่จะต้องปฏิบัติตามตามคำพูดของปูติน ก็คือ “เป็นคนที่สามารถทำงานคู่กับปูตินได้” และไม่จำเป็นต้องอธิบายต่อไปอีกแต่อย่างใดว่า ใครในสองคนนี้จะเป็นผู้นำและผู้ตาม

ปูตินจะลงสมัครรับเลือกตั้งอย่างแน่นอน แต่เขาจะไม่ถือว่าเป็น “ผู้สืบทอด” อะไรคือหนึ่งในลางไม่ดีหลัก ๆ สำหรับฤดูกาลการเมืองต่อไป? ผู้วิเคราะห์หลายคนเคยกล่าวว่า ไม่ควรออกชื่อประธานาธิบดีคนต่อไปก่อนเวลาอันควร มิฉะนั้นทุกคนจะรีบวิ่งไปสร้างฐานไว้ภายใต้บุคคลนั้น ในขณะนี้ ลางไม่ดีนี้ได้หมดความหมายไปแล้ว ไม่จำเป็นต้องไป “สร้างฐาน” ไว้ภายใต้ใครอีกแล้วนอกจากปูติน

4. ถ้าเช่นนั้น ประธานาธิบดีคนต่อไปจะมีอำนาจเหลือมากน้อยเพียงใด?

นายกรัฐมนตรีอาจจะเป็นทั้งผู้นำทางการเมือง มีอำนาจเป็นที่ยอมรับ และผู้กุมเสียงข้างมากในสภาดูมา แต่ก็ยังมีบางอย่างที่นายกรัฐมนตรีทำไม่ได้ หัวหน้าหน่วยงานรัฐด้านกำลังและความมั่นคงล้วนอยู่ภายใต้การดูแลของประธานาธิบดี (เป็นการตัดสินใจของบอริส เยลท์ซินในปี 1994) และการแบ่งแยกอำนาจในลักษณะนี้จะนำไปสู่ภาวะแตกแยกได้ อย่างไรก็ดี ปัจจุบันบุคคลที่ดำรงตำแหน่งสำคัญในด้านนี้ ล้วนแต่เป็นคนจากแวดวงใกล้ตัวและเป็นที่ไว้วางใจของประธานาธิบดีปูตินทั้งสิ้น อีกด้านหนึ่งที่สำคัญก็คือ นายกรัฐมนตรีค่อนข้างมีอำนาจจำกัดในด้านการดำเนินนโยบายต่างประเทศ ซึ่งเป็นที่รู้กันว่าเป็นหนึ่งในฐานอำนาจสำคัญของปูติน ทางออกคือระบอบสาธารณรัฐที่มีรัฐสภาเป็นใหญ่ โดยผู้นำที่มีอำนาจอันแท้จริงคือหัวหน้ารัฐบาล ในกรณีนี้ บางทีเสียงข้างมากในสภาต่อไปอาจจะเป็นสิ่งที่จำเป็นต่อสถานการณ์อย่างพอดิบพอดี

*เทศกาลปีใหม่มีความสำคัญมากสำหรับคนรัสเซีย เป็นช่วงวันหยุดที่ฉลองกันใหญ่โตและยาวนานที่สุด

เมื่อไม่นานมานี้ ข้อตกลงระหว่างไทยและรัสเซียเกี่ยวกับการยกเลิกการตรวจลงตรา (Visa) ได้ผ่านขั้นตอนการดำเนินการตามกฎหมาย และมีผลบังคับใช้ไปเรียบร้อย ซึ่งทำให้นักท่องเที่ยวไทยและรัสเซียไม่ต้องทำวีซ่าเพื่อเข้าประเทศอีกต่อไป และสามารถอยู่ในประเทศนั้น ๆ ได้เป็นเวลาไม่เกิน 30 วัน

อย่างไรก็ดี สำหรับคนไทยที่จะมาเที่ยวที่นี่ กรุณาอย่าลืมว่าคุณจะต้องทำ registration เพื่ออยู่ในประเทศนี้อีก Registration คือการลงทะเบียนพาสปอร์ตสำหรับผู้เดินทางเข้าประเทศรัสเซีย ที่มิได้มีแหล่งพำนักประจำอยู่ในรัสเซีย เมื่อเดินทางมาถึงจะต้องนำพาสปอร์ตของท่านไปลงทะเบียนกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ว่าระหว่างที่คุณพักอยู่ที่รัสเซียคุณจะพักอยู่ที่ไหน ช่วงเวลาเมื่อไร

ขั้นตอนในการลงทะเบียนพาสปอร์ต (เริ่มบังคับใช้ ม.ค. 2550)

สำหรับคนที่พักโรงแรม ทางโรงแรมลงทะเบียนพาสปอร์ตของคุณได้ภายในเวลาไม่กี่นาที แต่สำหรับคนที่วางแผนมาพักกับเพื่อนหรือคนรู้จักที่นี่ คนที่เป็นคนชวนคุณมาจะต้องนำแบบฟอร์ม (ภาษารัสเซียล้วน ๆ) ไปให้เจ้าของสถานที่ที่แขกจะมาพักกรอก หลังจากนั้น นำแบบฟอร์มและก๊อปปี้พาสปอร์ตของเจ้าของที่พักไปยื่นให้ตำรวจในสถานีตำรวจที่ใกล้ที่สุด ตำรวจจะให้ตราลงทะเบียน (จริง ๆ เป็นส่วนหนึ่งของแบบฟอร์มที่ฉีกออกมาได้) ให้บุคคลนั้นเก็บเอาไว้กับตัวเอง (เวลาโดนตำรวจตรวจก็เอามาโชว์) จนกว่าเวลาเดินทางออกจากประเทศ จึงนำเอกสารนั้นคืนแก่เจ้าของที่พัก ที่จะนำไปคืนให้กับตำรวจอีกทีหนึ่ง

ผู้มาถึงจะต้องนำพาสปอร์ตไปลงทะเบียนภายใน 3 วันตั้งแต่เข้าประเทศ (ไม่รวมวันหยุด) ขั้นตอนการลงทะเบียนพาสปอร์ต กินเวลาไม่ต่ำกว่าครึ่งวัน (และน่าจะมากกว่านั้นด้วย เหอ ๆ)

นอกจากนี้ คุณยังสามารถลงทะเบียนพาสปอร์ตของคุณผ่านทางไปรษณีย์ได้อีกด้วย อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ในลิงค์ที่ให้ไว้ด้านล่าง

หากคุณไม่มีตราลงทะเบียนจะเกิดอะไรขึ้น?

ตามที่ได้กล่าวไป เมื่อคุณออกจากประเทศ ทางโต๊ะตรวจลงตราจะไม่ตรวจตราลงทะเบียนของคุณ เพราะมันจะต้องถูกนำไปคืนให้แก่เจ้าของที่พักไปแล้ว ยังไงคุณก็ได้ออกจากประเทศนี้แน่นอน อันตรายจากการไม่มีตราลงทะเบียน คือเมื่อโดนตำรวจเรียกตรวจพาสปอร์ต (ซึ่งเกิดขึ้นได้เสมอ) คุณจะโดนจับ เสียค่าปรับ และอาจถึงขั้นได้นอนห้องกรง เพราะฉะนั้น กรุณาอย่าประมาทและทำมันซะ ไม่งั้น…จะ…สนุก…มั้ง

Further reading:: Way to Russia | Royal Thai Embassy in Russian Federation | Russian Visa Support

26 เม.ย. 2550 เวลา 12.00 น. ประธานาธิบดีสหพันธรัฐรัสเซีย วลาดิเมียร์ ปูติน ได้อ่านสาส์นต่อ Federal Assembly องค์กรที่เปรียบได้กับรัฐสภาของรัสเซีย ในห้องหินอ่อนของเครมลิน ธรรมเนียมนี้เริ่มขึ้นมาในปี 1993 ตั้งแต่สมัยประธานาธิบดีเยลท์ซิน และถึงแม้สาส์นดังกล่าวจะมีชื่ออย่างเป็นทางการว่า The President’s Annual Address to the Federal Assembly แต่จริง ๆ แล้วก็คือสาส์นของประธานาธิบดีต่อประชาชนชาวรัสเซีย

สาส์นฉบับนี้มีเนื้อหาค่อนข้างแข็งกร้าว โดยเฉพาะประเด็นนโยบายต่างประเทศ ปูตินกล่าวว่า รัสเซียเป็นประเทศเดียวที่ปฏิบัติตามสนธิสัญญาจำกัดกำลังทหารและอาวุธในยุโรป (Treaty on Conventional Armed Forces in Europe) ในขณะที่ประเทศตะวันตกประเทศอื่น นอกจากจะไม่ปฏิบัติตามแล้ว ยังเรียกร้องให้รัสเซียถอนกำลังทหารของตนออกจากดินแดน Transnistria (Pridnestrovie) “ด้วยเหตุนี้ รัสเซียจึงเห็นสมควรประกาศ moratorium จนกว่าประเทศสมาชิกอื่นจะให้สัตยาบันว่าจะปฏิบัติตามสนธิสัญญาดังกล่าว” พูดอีกอย่างคือ หากประเทศอื่นยังมิยอมปฏิบัติตามสนธิสัญญานี้ รัสเซียก็จะเลิกปฏิบัติตามด้วยเช่นกัน คำประกาศที่แข็งกร้าวนี้ คาดว่าเป็นผลมาจากการที่อเมริกาต้องการสร้างระบบ Antiballistic Missile System ในประเทศยุโรปอย่างสาธารณรัฐเชคและโปแลนด์ ที่ถือว่าเคยเป็น “หลังบ้าน” ของรัสเซียมาก่อน

ทั้งนี้ สาส์นนี้ถือเป็นสาส์นฉบับสุดท้ายของปูติน ที่กำลังจะหมดวาระประธานาธิบดีในเดือนมี.ค. 2551 ปูตินกล่าวอย่างเต็มปากว่า ในปีหน้าคนที่จะอ่านสาส์นนี้คงจะเป็นประธานาธิบดีคนใหม่ ซึ่งชี้ให้เห็นอย่างชัดเจนว่า ปูตินไม่คิดจะดำรงตำแหน่งต่อในวาระที่ 3 อีกต่อไป เราก็คงต้องเดากันเองว่าใครจะเป็นผู้สืบทอดอำนาจต่อจากปูติน ซึ่งปัจจุบันมี “ตัวเก็ง” อยู่ 2 คน คือ Dmitriy Medvedev รองประธานาธิบดีคนที่หนึ่ง ที่ดูแลด้านนโยบายภายในประเทศ โดยเฉพาะด้านการศึกษาและวัฒนธรรม และ Sergey Ivanov รองประธานาธิบดีคนที่หนึ่ง ที่รับผิดชอบด้านนโยบายต่างประเทศและการทหาร นอกจากนี้ ปูตินได้กล่าวทิ้งท้ายไว้แบบมีนัยยะว่า ตอนนี้ยังเร็วไปที่จะอ่าน “พินัยกรรม” ของเขา

Further reading:: Kremlin.ru | Gazeta.ru
Послание Федеральному Собранию РФ 2007 (Русская версия)
Annual Address to the Federal Assembly 2007 (English version)

บอริส เยลท์ซิน ประธานาธิบดีคนแรกของสหพันธรัฐรัสเซีย เสียชีวิตแล้ววันนี้ (23 เม.ย. 2550) ขณะมีอายุได้ 76 ปี ด้วยอาการโรคหัวใจกำเริบ

บอริส เยลท์ซินดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีของประเทศตั้งแต่ปี 1991 – 1999 ซึ่งเป็นช่วงรอยต่อสำหรับรัสเซีย จากการปกครองแบบคอมมิวนิสต์ไปสู่ประชาธิปไตย เยลท์ซินถือเป็นผู้นำประเทศคนแรกที่ได้รับอำนาจหลังการเลือกตั้ง และยังเป็นหนึ่งในผู้นำรัสเซียจำนวนน้อยที่ลาออกจากตำแหน่งโดยสมัครใจ

ขอไว้อาลัยบอริส เยลท์ซิน ไว้ ณ ที่นี้ค่ะ

สิ่งที่คุณอาจจะยังไม่รู้เกี่ยวกับบอริส เยลท์ซิน

- ในการสัมภาษณ์กับสถานีโทรทัศน์ ORT เมื่อวันที่ 1 ก.พ. 2549 เยลท์ซินได้ตอบคำถามผู้สื่อข่าว เกี่ยวกับสิ่งที่เขาคิดว่าเป็นความผิดพลาดและความสำเร็จที่เกิดขึ้น ในช่วงที่เขาเป็นประธานาธิบดีว่า ความผิดพลาดของเขา รวมไปถึงคนรัสเซียทั่วไปก็คือ การไม่เข้าใจว่าการปฏิรูปจะส่งผลที่มองเห็นได้ ก็เมื่อพ้นระยะเวลาหนึ่งไปแล้วเท่านั้น เยลท์ซินยอมรับว่า เขาเคยคิดว่าการปฏิรูปจะสำเร็จได้ภายใน 2-3 ปี ซึ่งบัดนี้ก็เห็นกันแล้วว่าไม่เป็นความจริง

สำหรับสิ่งที่ถือว่าเป็นความสำเร็จ เยลท์ซินตอบว่า คือการที่ระบอบเผด็จการคอมมิวนิสต์ได้ถูกทำลายล้างลง ตลอดไปถึงการที่ระบอบประชาธิปไตยถูกก่อตั้งขึ้น สิทธิมนุษยชนในรัสเซียได้รับการยอมรับมากขึ้น เยลท์ซินยังได้ประกาศกร้าวว่า ไม่ว่าเหตุการณ์จะพัฒนาไปทางใดในอนาคต การปฏิวัติจะไม่เกิดขึ้นในรัสเซียอีกต่อไป

- ตอนยังเป็นนักเรียน เยลท์ซินเคยแอบเอาระเบิดมือจากที่เก็บอาวุธเข้าไปในป่า และใช้ค้อนทุบเืพื่อทดสอบว่ามีกลไกการทำงานอย่างไร โดยลืมถอดชนวนออก ทำให้ระเบิดใส่มือและเสียนิ้วไปสองนิ้ว

- เยลท์ซินดื่มเหล้ามาก และเคยปฏิบัติตนแปลก ๆ จากฤทธิ์ของแอลกฮอล์ (เรียกสั้นๆ ว่าเมาจัด) ในงานเลี้ยงต้อนรับอย่างเป็นทางการในเยอรมัน เยลท์ซินเกือบจะไปคุมวงออร์เคสตร้าแทนผู้คุมวง ในระหว่างบินกลับจากอเมริกามามอสโก เยลท์ซินดื่มเหล้าบนเครื่องบินจนรู้สึกแย่และไม่ยอมลงจากเครื่อง เพื่อไปพบกับนายกรัฐมนตรีไอร์แลนด์ ที่มีหมายกำหนดการเจรจาด้วย ร้อนถึงผู้แทนรัสเซียต้องออกมาเลื่อนการนัดหมาย โดยบอกว่าท่านประธานาธิปดีมีอาการไม่สบาย

- มีวอดก้ายี่ห้อ Jelzin ด้วยนะคะ เห็นว่าในเยอรมันขายดีพอสมควร (คู่กะวอดก้ากอร์บาชอฟ Gorbatschow)

ที่มา Izvestiya | Wikipedia | Vzglyad