รัสเซียเมื่อหนึ่งร้อยปีก่อน… ภาพสีของ Prokudin-Gorskii (2)

รูปถ่ายตัวเองของปราคูดิน-กอร์สกี้ ริมแม่น้ำ Kaloritskhali แถบคอเคซัส

.

ในปี 1909 ปราคูดิน-กอร์สกี้อายุ 46 ปี และสะสมชื่อเสียงในฐานะช่างภาพได้พอสมควรแล้ว เมื่อเขาได้เข้าเฝ้าพระเจ้าซาร์นิโคลัสที่ 2 เพื่อทูลขอพระราชทานการสนับสนุนสำหรับโครงการที่เขาวาดหวังไว้อย่างยิ่งใหญ่ การถ่ายภาพของอาณาจักรรัสเซียอันกว้างใหญ่ในทุกด้านของชีวิต ไม่ว่าจะประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และกระแสความเป็นสมัยใหม่ที่ทวีขึ้นทุกทีในสมัยนั้น

พระเจ้าซาร์ทรงตกลง และทรงมอบสิทธิพิเศษต่าง ๆ ให้แก่ปราคูดิน-กอร์สกี้ เพื่อให้งานของเขาสำเร็จลุล่วงได้ง่ายดายขึ้น ไม่ว่าจะเป็นตราพระราชสาส์นที่อนุญาตให้เขาเดินทางไปได้ทุกที่ในจักรวรรดิรัสเซีย ข้าราชการท้องถิ่นได้รับคำสั่งให้ช่วยเหลือเขาในระหว่างการผจญภัย และยังได้รับการสนับสนุนยานพาหนะในบางพื้นที่ อาทิ ขบวนรถไฟส่วนตัวที่จัดทำเป็นพิเศษให้เป็นห้องมืด เรือยนต์สำหรับล่องไปตามแม่น้ำ รถยนต์ฟอร์ด อย่างไรก็ดี ทุนทรัพย์ในการเดินทางและการถ่ายทำภาพสีนั้น เขาเป็นผู้แบกรับไว้เอง นอกจากนี้ การสนับสนุนจากราชสำนักก็สิ้นสุดลงในปี 1912 และได้รับการฟื้นฟูเป็นเวลาสั้น ๆ ในปี 1916 เท่านั้น

.

ปราคูดิน-กอร์สกี้บนทางรถไฟสายมูร์มานสก์ ใกล้เมืองปีโตรซาโวดสก์ ปี 1910

.

ภารกิจนี้ไม่ใช่เรื่องง่าย นอกจากทุนทรัพย์ที่ร่อยหรอลงเรื่อย ๆ แล้ว การทำงานก็เป็นไปอย่างยากลำบาก ไม่ว่าจะเป็นการถ่ายภาพในสภาวะต่าง ๆ เมื่อเย็นลงก็ต้องนำฟิล์มที่ได้มาล้างอัดทันที บางครั้งก็ต้องทำจนมืดค่ำจึงจะเสร็จ ในกรณีที่ภาพถ่ายออกมาไม่สมบูรณ์จากสภาพอากาศที่ไม่ดี ก็จำเป็นต้องอยู่ที่สถานที่นั้นต่อเพื่อรอถ่ายทำใหม่เมื่ออากาศดีขึ้น

ในปี 1909-1916 ปราคูดิน-กอร์สกี้และทีมงานเดินทางไปตามเมืองเล็กเมืองน้อยภายในจักรวรรดิรัสเซียเพื่อถ่ายภาพ ไม่ว่าจะเป็นรัสเซียตะวันตกในเขตยุโรป แถบเทือกเขาอูราลและลุ่มแม่น้ำวอลก้า คอเคซัส (ปัจจุบัน คือ ประเทศจอร์เจีย อาร์เมเนีย และอาเซอร์ไบจาน) และเอเชียกลาง (ปัจจุบัน คือ ประเทศคีร์กิซถานและทาจิกิสถาน) หากจะเปรียบเทียบพื้นที่การเดินทางของเขาคร่าว ๆ เห็นจะประมาณ 3 เท่าของพื้นที่ประเทศไทย ในระหว่างนี้ เขายังเปิดนิทรรศการภาพถ่าย บรรยายเกี่ยวกับการถ่ายทำภาพสี และดำเนินกิจกรรมในแวดวงภาพถ่ายอยู่บ้างเป็นระยะ

.

แผนที่แสดงเมืองต่าง ๆ ที่ปราคูดิน-กอร์สกี้เดินทางไปถ่ายภาพ

.

การปฏิวัติแดงเกิดขึ้นในปี 1917 จักรวรรดิรัสเซียและระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ล่มสลายลง พร้อมกับช่วงเวลาแห่งความสับสน การต่อสู้แย่งชิงอำนาจ สงครามกลางเมือง และในท้ายที่สุด การก่อกำเนิดของสหภาพโซเวียต ปราคูดิน-กอร์สกี้ลี้ภัยออกจากรัสเซียในปี 1918 และใช้ชีวิตที่เหลืออีกกว่า 26 ปีในยุโรปจนสิ้นลมหายใจที่กรุงปารีสในปี 1944 ไม่่กี่สัปดาห์หลังจากที่เมืองหลวงของฝรั่งเศสดังกล่าวได้รับการปลดปล่อยจากกองทัพนาซี

.

—————————————————

.

ประมาณกันว่าคอลเล็คชั่นภาพถ่ายจักรวรรดิรัสเซียของปราคูดิน-กอร์สกี้จนถึงปี 1917 มีอยู่ทั้งหมด 3500 ชิ้น (ไม่รวมผลงานอื่นที่มีการสั่งทำ) ในจำนวนนี้ ฟิล์มประมาณ 2300 ชุดถูกขนถ่ายไปเก็บไว้ที่ปารีสได้สำเร็จด้วยวิธีที่ไม่เป็นที่ทราบกัน และคาดว่าอีกประมาณ 1200 ชุด รวมถึงผลงานอื่น ๆ กว่า 1000 ชิ้น ยังคงค้างอยู่ในสหภาพโซเวียต และส่วนใหญ่ยังค้นหาไม่พบจนถึงปัจจุบัน

คอลเล็คชั่นภาพสีของปราคูดิน-กอร์สกี้ถ่ายทอดสภาพชีวิตและความเป็นอยู่ของจักรวรรดิรัสเซียเมื่อ 100 ปีก่อนลงในภาพสี จักรวรรดิรัสเซียที่กว้างใหญ่และเคยมีอาณาเขตแผ่ขยายตั้งแต่ทางตะวันออกของทวีปยุโรปไปจนถึงชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิค จากมหาสมุทรอาร์คติกลงมาจรดเปอร์เซีย ชมพูทวีป และจีน เป็นดินแดนลี้ลับสำหรับชาวโลกส่วนอื่นมาโดยตลอด แม้กระทั่งในปัจจุบัน การเดินทางดั้นด้นเข้าไปถึงเมืองเล็กเมืองน้อยต่าง ๆ ตามเส้นทางของปราคูดิน-กอร์สกี้ก็ยังไม่ใช่เรื่องง่าย (ลองอ่านหนังสือ Long Way Round ของยวน แม็คเกรเกอร์ กับชาร์ลี บัวร์แมนดูสิ)

ฉันคิดอยู่นานถึงคำลงท้ายที่ดูดีสำหรับตอนจบของบทความนี้ แต่ก็นึกอะไรไม่ออก นอกจากความประทับใจกับความงดงามในความหลากหลายของจักรวรรดิที่เคยยิ่งใหญ่ที่สุดในโลก ภาพเป็นพัน ๆ ภาพของปราคูดิน-กอร์สกี้ มีตั้งแต่วิวทิวทัศน์ สภาพภูมิประเทศ เมืองต่าง ๆ วิถึชีวิตของชนเผ่าต่าง ๆ (ในรัสเซียมีเชื้อชาติต่างกันกว่า 160 เชื้อชาติ) ทั้งฝรั่ง แขก เจ๊ก จีน ฯลฯ ล้วนแต่ต่างศาสนา ต่างภาษา ต่างความเป็นมา ต่างขนบธรรมเนียมประเพณี

หลังจากดูภาพถ่ายต่าง ๆ ผ่านตาไปร้อย ๆ ภาพ ฉันก็นึกถึงประโยคของพี่ยวน แม็คเกรเกอร์ในหนังสือที่อ้างถึงด้านบน…  ไม่ว่าโลกนี้จะมีความแตกต่างหลากหลายสักเพียงใด แต่ในท้ายที่สุดแล้ว เราทุกคนก็ล้วนใช้ชีวิตและมีความต้องการเหมือน ๆ กัน

โลกไม่ได้กว้างใหญ่ขนาดนั้น

.

.

มุมพาโนรามาของเมืองมูร์มานสก์

.

.

ผู้คุมระบบกันน้ำท่วมในระบบคลองมารีนสกี้

.

.

ชาวไร่ชาในเมือง Chakva

.

.

หญิงชาวอุซเบ็กในเมืองซามาร์คาน อุซเบกิสถานในปัจจุบัน

.

.

ทิวทัศน์เมืองซุสดาล จากแม่น้ำคาเมนก้า ตะวันออกเฉียงเหนือของกรุงมอสโก

.

.

ชาวไร่ในทุ่งเก็บเกี่ยว

.

.

ครูและเด็ก ๆ ชาวยิวในเมืองซามาร์คานด์ อุซเบกิสถาน

.

.

หญิงชายในดาเกสถาน แถบคอเคซัส

.

.

สุนัขนอนหลับอยู่ริมชายฝั่งทะเลสาป Lindozero

.

.

ดูภาพของปราคูดิน-กอร์สกี้เพิ่มได้ที่นี่

  1. No trackbacks yet.

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: